Menu Sluiten

Negatieve gevolgen van de kunstmatige lage rente deel 3 – Verharding van de maatschappij

verharding maatschappij

Sinds het schrijven van de eerste twee delen is de rente niet alleen verder gezakt, maar ook in meer landen negatief gegaan. Zelfs vooraanstaande bankiers beginnen de noodklok te luiden en te waarschuwen voor het beleid van de centrale banken. Het is niet alleen gevaarlijk voor de economie zelf, maar volgens ons ontwricht het de gehele maatschappij.

Protesten komen wereldwijd steeds meer voor en zijn vaak het gevolg van een op het eerste gezicht kleine verandering. Mensen voelen dat de kwaliteit van leven achteruit gaat, maar weten niet precies waar het door komt. Ook is de maatschappij erg aan het verharden: Geweld is aan de orde van de dag en niemand gunt elkaar nog iets. 

Volgens ons komt dit allemaal door het onverantwoorde beleid van de centrale banken. We zullen het hier verklaren in onze vierdelige serie over de gevolgen van de lage rente:

bitcoinrente

De link tussen lage rente en inflatie

Inflatie en onnatuurlijke lage rente gaan hand in hand. Wanneer de centrale bank de rente verlaagd, zal er meer geleend worden omdat het simpelweg goedkoper is. Dit geleende geld wordt door fractioneel bankieren grotendeels uit het niets gecreëerd. Banken hoeven namelijk maar één procent aan reserves aan te houden. 

Voor elke Euro die door spaarders op de bank is gezet mogen ze volgens de wet 100 Euro aan leningen uitgeven. Als je een lening neemt, is het overgrote deel van dit geld dus uit niets gecreëerd. Het is op het moment dat het op jouw bankrekening werd gestort zomaar op een magische wijze ontstaan. 

Nieuw geld verwaterd de waarde van reeds bestaand geld

Dit nieuwe geld verwaterd de waarde van het reeds bestaande geld en zorgt dus voor inflatie. Als jij een lening van 100.000 Euro neemt en de bank houd een reserve van 10% aan, zijn er 90.000 nieuwe Euro’s ontstaan. Omdat deze Euro’s concurreren voor dezelfde goederen en diensten als de reeds bestaande Euro’s worden alle Euro’s net iets minder waard. Iedereen is dus iets armer geworden door de lening die jij hebt afgesloten.

De bank is er echter wel flink op vooruit gegaan: Ze hebben voor deze lening maar 10.000 Euro is cash en hoeven dus alleen op dit bedrag ongeveer 1% aan rente te betalen. Ze hebben echter wel 100.000 Euro uitgeleend en ontvangen hier een rente van 4% over. De banken kunnen dus 10 keer zoveel verdienen op de rente als in een eerlijk systeem met volledige reserve, terwijl het risico op het bord van de klant (bail-in) of de belastingbetaler (bail-out) terecht komt. 

Ook voor de overheden komt de verlaging van de rente goed uit: Ze kunnen nu goedkoper lenen van de centrale banken, die dit geld gewoon uit het niets kunnen printen. Het verlagen van de rente zorgt er dus voor dat overheden ongestraft vers bijgedrukt geld uit kunnen geven op de kosten van de rest.

Het gevolg van inflatie op onze koopkracht

Al dit nieuw gecreëerde geld zorgt ervoor dat er meer Euro’s zijn, terwijl het aantal goederen en diensten gelijk blijft. Dit leidt ertoe dat de prijzen stijgen en de koopkracht dus afneemt. Het verlagen van de rente leidt dus automatisch tot het verlies van koopkracht en dit uit zich in inflatie.

De inflatie cijfers zijn niet echt representatief voor het verlies in koopkracht wat de consument in de realiteit voelt. Het wordt gemeten aan de hand van een mandje van producten en diensten die we gebruiken, maar het overstappen naar goedkopere alternatieven wordt niet in dit cijfer meegenomen. Mensen zullen als gevolg van de afgenomen koopkracht lagere kwaliteit spullen kopen, omdat ze goedkoper zijn. Dit is niet terug te zien in het inflatie cijfer.

De daling in koopkracht is waarschijnlijk veel groter dan het officiële inflatie cijfer

Bovendien is met deze berekening geen rekening gehouden met het het cantillon effect. Degenen die het nieuw gecreëerde geld als eerste krijgen hebben nog geen last van de prijsstijgingen die door hetzelfde geld is veroorzaakt. Degenen die het als laatst ontvangen hebben er extra last van, omdat het effect dan al doorgedrongen is in de markt. 

De bankiers en overheden die het vers geprinte geld gelijk uit kunnen geven en de rijken die als eerste een lening kunnen nemen hebben dus het minst last van de inflatie, terwijl ze die zelf veroorzaakt hebben. De harde werker die het nieuwe geld alleen maar indirect ontvangt heeft er het meeste last van, terwijl juist hij er niets aan kan doen. Dit verklaard ook de groeiende kloof tussen arm en rijk. 

Wij denken dus dat het verlies in koopkracht voor de normale burger vele procenten hoger is dan het officiële inflatie cijfer. Ondanks de compensatie gaat iedereen er dus toch nog op achteruit.

Redenen voor de verharding van de maatschappij

Het verlies in koopkracht en het verdampen van de waarde van spaargeld heeft vergaande gevolgen voor de maatschappij. De gevolgen van het ondermijnen van het financiële vooruitzicht van mensen en het wegnemen van financiële vrijheid moeten niet onderschat worden. Spanningen en geweld zijn een logisch gevolg:

De tijd preferentie gaat omhoog

Omdat de toekomst onzeker is, heeft iedereen de voorkeur om een bepaalde behoefte nu te bevredigen in plaats van in de toekomst. Het is echter verschillend per persoon hoe groot dit verschil is. Het wordt mede bepaald door verschillende externe factoren. Dit wordt tijd preferentie genoemd: Hoe hoger de tijd preferentie van iemand is, hoe belangrijker de korte termijn zal zijn ten opzichte van de lange termijn.

Het ontwaarden van geld zorgt voor een hogere tijd preferentie

Het ontwaarden van geld zorgt voor een hogere tijd preferentie, omdat iets nu kopen meer waarde geeft dan in de toekomst. In de toekomst is dezelfde hoeveelheid geld namelijk minder waard en haal je er dus minder bevrediging uit. Inflatie leid dus tot een hoge tijd preferentie, oftewel tot korte termijn denken. De toegenomen korte termijn visie van de bevolking zal zich ook gaan uiten in het sociale leven. 

Mensen zullen er meer op gericht zijn om een snelle winst te behalen dan om over de lange termijn een goede reputatie op te bouwen. Dit zal leiden tot egoïstisch en minder sociaal gedrag. Het aantal zakkenvullers, scammers en afzetters zal groeien en frustratie onder de gehele bevolking zal toenemen. Het korte termijn denken zal niet alleen op financieel gebied tot roofbouw leiden, maar ook op sociaal gebied. 

Meer mensen zullen net op de grens leven

Door een jarenlang verlies aan koopkracht zijn alle extraatjes verdwenen en kan een steeds grotere groep mensen nog maar net rondkomen. Deze groep leeft steeds minder om te leven en steeds meer om te overleven. Het behoeft geen uitleg dat de meeste mensen in deze situatie vooral aan zichzelf zullen denken en eerder geneigd zullen zijn om te stelen of andere misdrijven te begaan.

Deze groep zal steeds minder aan liefdadigheid meedoen en steeds egoïstischer worden. Bovendien zullen ze er niet mee zitten om een ander te benadelen als ze daar zelf beter van worden. Een harmonieuze maatschappij zal veranderen in een asociale ‘ieder voor zich’ maatschappij. Iets wat we in de laatste paar decennia aardig hebben zien gebeuren.

Overcapaciteit zorgt voor enorme druk op werknemers

Zoals je in ons eerdere deel hebt kunnen lezen heeft de jarenlange lage rente als een vals signaal voor ondernemers gediend. Ze hebben geïnvesteerd, terwijl de markt daar geen behoefte aan had. Er is dus een gigantische overcapaciteit ontstaan in verschillende bedrijfstakken waar nu een enorm aanbod en een hele kleine vraag is. Het evenwicht tussen vraag en aanbod zal zich altijd weer herstellen, dit zal zich uiten in een sterk dalende prijs. 

Hierdoor zal de winstgevendheid van deze bedrijven enorm onder druk komen te staan. Er zal op alle mogelijke gebieden in de kosten gesneden moet worden. Personeel is duur, dus hier besparen is een voor de hand liggende manier om effectief de kosten te kunnen drukken. De arbeidsomstandigheden worden dus uitgekleed en de druk op werknemers neemt toe. 

Dit terwijl er geen ruimte is om het salaris te laten stijgen en de inflatie alleen maar van de koopkracht afsnoept. De hoge werkdruk leid tot frustratie wat in sommige werknemers in de vorm van geweld, asociaal gedrag of een burn-out naar buiten zal komen. 

Kloof tussen arm en rijk groeit

Door het cantillon effect neemt de welvaart van een groep bureaucraten, bankiers en de allerrijksten alleen maar toe, terwijl de welvaart van de rest snel afneemt. Hierdoor ontstaat een tweedeling tussen arm en rijk, wat de maatschappij nog verder zal ontwrichten. 

Een groot probleem is dat mensen die hier terecht kwaad om zijn uit onwetendheid hun woede richten tegen rijke ondernemers die de economie juist enorm helpen en hier bovendien helemaal geen schuld aan hebben. Degenen die de economie nog enigszins dragen zullen dus de schuld krijgen van het parasitisme anderen. 

Ondernemen wordt dus een ondankbare taak, terwijl ondernemers juist de koopkracht als maar verbeteren (Het aantal producten en diensten neemt toe, terwijl de hoeveelheid geld hetzelfde blijft). Dit demotiverende effect op ondernemers zou de situatie dus nog eens veel erger kunnen maken.

Bitcoin fixes this!

Gelukkig hoeven we niet machteloos toe te kijken hoe onze maatschappij naar de klote wordt geholpen. We kunnen zelf initiatief nemen om de situatie te verbeteren. Door Bitcoin te gebruiken kan je jezelf immuniseren tegen inflatie. Er is namelijk niemand die zomaar bitcoins kan drukken, zonder een enorme hoeveelheid werk te hoeven leveren.

Wanneer mensen er massaal voor kiezen om over te stappen naar de Bitcoin economie, zullen de bankiers overbodig worden gemaakt en kunnen ze dus ook niets meer verzieken. Centrale banken kunnen met de rente doen wat ze willen, maar in de Bitcoin economie zal het niets veranderen. De macht om waarde uit de economie te onttrekken zal dus afnemen naarmate minder mensen hun valuta gebruiken.

Met Bitcoin kunnen we weer sparen!

Met bitcoin kan je weer gaan sparen en je aandacht richten op de toekomst van jezelf en van je kinderen. Omdat je niet elk jaar harder hoeft te rennen om stil te blijven staan, kan je naast je werk nog tijd vrij maken om in jezelf te investeren of om de wereld om je heen te verbeteren. Bitcoin geeft ons de macht om kapitaal te accumuleren, om op een bepaald punt in ons leven financieel vrij te zijn en bovendien voor onze kinderen welvaart na te laten in plaats van schuld. 

Fractioneel bankieren is in principe mogelijk met bitcoin, maar het is wel veel moeilijker en vooral risicovoller. Door de volatiliteit en liquiditeit is het risico van deze frauduleuze praktijk met bitcoin veel hoger en bovendien is de blockchain open en publiek, dus het is veel gemakkelijker om een audit te eisen. Daar komt nog eens bij dat er geen ‘lender of last resort’ is, dus wordt het risico door de bank zelf gedragen en niet door de belasting betaler.

Bovendien geven Bitcoin banken een veel hogere rente, omdat de tarieven puur op vraag en aanbod zijn gebaseerd en niet op het beleid van een centrale bank. Je kan dus weer echt gaan sparen, zoals onze ouders en grootouders dat vroeger ook deden. Daar hebben wij namelijk onze huidige welvaart aan te danken en dit willen wij graag doorgeven aan de volgende generaties.

VERGELIJK HIER DE RENTETARIEVEN VAN BITCOIN BANKEN

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *